"හිරීයනා හිරි, ලැජ්ජාව වන නිසා හිරි නම් වෙයි." (ධම්ම සංගණී අට්ඨකථාව). "අහිරිකේ න කම්පතීති හිරි බලං" - පවට ලැජ්ජාවෙන් කම්පා නොවන බැවින් හිරි බලය නම් වෙයි. (ධම්ම සංගණී අට්ඨකථාව). කාය දුෂ්චරිත ආදිය කෙරෙහි ලැජ්ජාවන බැවින් හිරි නම් වෙයි. (ධම්ම සංගණී අට්ඨකථාව, 129 පිට). "අජ්ඣත්ත සමුට්ඨානා හිරි" - තමා මුල් කරගෙන ඇති කරගන්නා වූ පවට ලැජ්ජාව හිරිගුණයයි. (ධම්ම සංගණී අට්ඨකථාව). "ලජ්ජා සභාව සණ්ඨිතා හිරි" - ලැජ්ජා ස්වභාවය පිහිටීම හිරිගුණයයි. (ධම්ම සංගණී අට්ඨකථාව).
සතරාකාරයකින් තමා තුළ හිරිගුණය පිහිටුවා ගත යුතුය. තමාගේ ජාතිය පිළිබඳව නුවණින් විමසා බලාද, වයස පිළිබඳව නුවණින් විමසා බලාද, සූරභාවය හෙවත් දක්ෂතාවය පිළිබඳව නුවණින් විමසා බලාද, බහුශ්රැත බව හෙවත් බොහෝ දැනුම නුවණින් විමසා බලාද හිරිගුණය පිහිටුවා ගත යුතුය, ඇතිකරගත යුතුය.
එය කරන්නේ කෙසේද? "මම උසස් ජාතියක කෙනෙකි. පව් කිරීම උසස් ජාතියක කෙනෙකුට අයත් වූ දෙයක් නොවේ, හීන වූ ජාතීන්ට අයත් වූ දෙයකි. මා වැනි ජාති සම්පන්න වූ කෙනෙකුට මෙම පාප කර්ම නොකළ යුතුය, එය මට නොගැලපෙයි." මෙසේ ජාතිය නුවණින් සිහිපත් කොට ප්රාණඝාත ආදී පාප කර්ම නොකිරීම හිරිගුණය පිහිටුවා ගන්නා එක් ක්රමයකි.
වයස සිහිපත් කොට පව් කිරීමෙන් වළකින්නේ කෙසේද? පාප කර්මය යනු නුවණ මුහුකුරා නොගියා වූ, පාපකර්ම විපාක ආදිය නොදන්නා වූ කුඩා දරුවන්ට අයත් වූ දෙයකි. මා බඳු තේරෙන නුවණ ඇති, වයසක සිටියා වූ අය මෙබඳු පාපකර්ම නොකළ යුතුය, එය මට නොගැලපේය යනුවෙන් වයස පිළිබඳව නුවණින් විමසා බලා ප්රාණඝාත ආදී අකුසල ධර්ම නොකරමින් හිරිගුණය තමා තුළ පිහිටුවා ගත යුතුය.
සූරභාවය හෙවත් දක්ෂතාවය මුල් කරගෙන පාපකර්මයන්ගෙන් වළකින්නේ කෙසේද? පාප කර්ම දුර්වල ශරීර ඇති අය විසින් කරන දෙයකි, අදක්ෂ අය විසින් කරන දෙයකි. මා බඳු දක්ෂ වූ තැනැත්තෙක් විසින් පාපකර්ම නොකළ යුතුය, එය මට නොගැලපෙන්නේය. එසේ තමාගේ දක්ෂතාවය පිළිබඳව නුවණින් විමසා බලා ප්රාණඝාත ආදී පාප කර්ම නොකරමින් හිරිගුණය තමා තුළ පිහිටුවා ගත යුතුය.
බහුශ්රැත බව හෙවත් පණ්ඩිත බව මුල් කරගෙන පාපකර්මයෙන් වළකින්නේ කෙසේද? පාප කර්ම කිරීම, කර්මය නොදන්නා, කර්ම ඵලය නොදන්නා, කුසලය අකුසලය නොදන්නා, කුසල අකුසල විපාක නොදන්නා නූගත් අයට අයත් වූ දෙයක් වෙයි. මා වැනි උගත්තු, පණ්ඩිත වූ කෙනෙකු පාප කර්ම නොකළ යුතුය, එය මා හට නොගැලපෙන්නේය. මෙසේ සිතා බහුශ්රැත බව හෙවත් පණ්ඩිත බව සිහිකරමින්, නුවණින් විමසමින් ප්රාණඝාත ආදී පාප කර්මයන් නොකළ යුතුය; හිරිගුණය තමා තුළ පිහිටුවා ගත යුතුය. මෙසේ ආකාර හතරකින් තමා තුළ හිරිගුණය පිහිටුවා ගත යුතු බව තථාගත ධර්මය තුළ පැහැදිලි කර දෙයි.
"හිරීයති කාය දුෂ්චරිතේන, හිරීයති වචී දුෂ්චරිතේන, හිරීයති මනෝ දුෂ්චරිතේන" යනුවෙන් බොහෝ දේශනාවල කාය දුෂ්චරිතයට ලැජ්ජා වීම, වචී දුෂ්චරිතයට ලැජ්ජා වීම, මනෝ දුෂ්චරිතයට ලැජ්ජා වීම, නොයෙක් ආකාරයේ පාපකර්ම කිරීමට ලැජ්ජා වීම හිරිගුණය ලෙස සඳහන් කර ඇත.