ආනන්ද තෙරුන් වහන්සේ මෙසේ විමසූහ "පටිච්චසමුප්පාද කුසල භික්ෂුව" යැයි කීමට සුදුසු වන්නේ කෙසේද?
එවිට තථාගතයන් වහන්සේ මෙසේ දේශනා කළහ.
ඉධානන්ද, භික්ඛු ඒවං පජානාති: ඉමස්මිං සති ඉදං හෝති, ඉමස්සුප්පාදා ඉදං උප්පජ්ජති, ඉමස්මිං අසති ඉදං න හෝති, ඉමස්ස නිරෝධා ඉදං නිරුජ්ඣති, යදිදං අවිජ්ජාපච්චයා සංඛාරා, සංඛාරපච්චයා විඤ්ඤාණං, විඤ්ඤාණපච්චයා නාමරූපං, නාමරූපපච්චයා සළායතනං, සළායතනපච්චයා ඵස්සෝ, ඵස්සපච්චයා වේදනා, වේදනාපච්චයා තණ්හා, තණ්හාපච්චයා උපාදානං, උපාදානපච්චයා භවෝ, භවපච්චයා ජාති, ජාතිපච්චයා ජරාමරණං
සෝකපරිදේවදුක්ඛදෝමනස්සූපායාසා සම්භවන්ති. ඒවමේතස්ස කේවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස සමුදයෝ හෝති. අවිජ්ජායත්වේව අසේසවිරාගනිරෝධා සංඛාරනිරෝධෝ, සංඛාරනිරෝධා විඤ්ඤාණනිරෝධෝ, විඤ්ඤාණනිරෝධා නාමරූපනිරෝධෝ, නාමරූපනිරෝධා සළායතනනිරෝධෝ, සළායතනනිරෝධා ඵස්සනිරෝධෝ, ඵස්සනිරෝධා වේදනානිරෝධෝ, වේදනානිරෝධා තණ්හානිරෝධෝ, තණ්හානිරෝධා උපාදානනිරෝධෝ, උපාදානනිරෝධා භවනිරෝධෝ, භවනිරෝධා ජාතිනිරෝධෝ, ජාතිනිරෝධා ජරාමරණං සෝකපරිදේවදුක්ඛදෝමනස්සූපායාසා නිරුජ්ඣන්ති. ඒවමේතස්ස කේවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස නිරෝධෝ හෝති. එත්තාවතා ඛෝ ආනන්ද, පටිච්චසමුප්පාදකුසලෝ භික්ඛූති අලං වචනායාති.
ආනන්දය, මේ ශාසනයෙහි භික්ෂුව මෙසේ දැන ගනී: "අවිද්යා ආදී ප්රත්ය ඇති කල්හි සංස්කාර ආදී ඵලය වෙයි. මේ අවිද්යා ආදී ප්රත්යයන්ගේ ඉපදීමෙන් මේ සංස්කාර ආදී ඵලය උපදී. අවිද්යා ආදී ප්රත්ය නැති කල්හි මේ සංස්කාර ආදී ඵලය නොවෙයි. මේ අවිද්යා ආදී ප්රත්යයන්ගේ නිරුද්ධ වීමෙන් මේ සංස්කාර ආදී ඵල ධර්මයන් නිරුද්ධ වෙති."
ඒ කෙසේද? අවිද්යාව නිසා සංස්කාර හටගනී. සංස්කාර නිසා විඤ්ඤාණය හටගනී. විඤ්ඤාණය නිසා නාමරූප හටගනී. නාමරූප නිසා සළායතන හටගනී. සළායතන නිසා ස්පර්ශය හටගනී. ස්පර්ශය නිසා වේදනාව හටගනී. වේදනාව නිසා තණ්හාව හටගනී. තණ්හාව නිසා උපාදානය හටගනී. උපාදානය නිසා භවය හටගනී. භවය නිසා ජාතිය හටගනී. ජාතිය නිසා ජරා, මරණ, සෝක, පරිදේව, දුක්ඛ, දෝමනස්ස, උපායාස හටගනිති. මේ ආකාරයෙන් මුළුමහත් දුකෙහිම හට ගැනීම සිදුවෙයි.
අවිද්යාව ඉතුරු නැතුව නොඇල්මෙන් නිරුද්ධ වේද, එවිට සංස්කාර නිරුද්ධ වෙයි. සංස්කාර නිරුද්ධ වීමෙන් විඤ්ඤාණය නිරුද්ධ වෙයි. විඤ්ඤාණය නිරුද්ධ වීමෙන් නාමරූප නිරුද්ධ වෙයි. නාමරූප නිරුද්ධ වීමෙන් සළායතන නිරුද්ධ වෙයි. සළායතන නිරුද්ධ වීමෙන් ස්පර්ශය නිරුද්ධ වෙයි. ස්පර්ශය නිරුද්ධ වීමෙන් වේදනාව නිරුද්ධ වෙයි. වේදනාව නිරුද්ධ වීමෙන් තණ්හාව නිරුද්ධ වෙයි. තණ්හාව නිරුද්ධ වීමෙන් උපාදානය නිරුද්ධ වෙයි. උපාදානය නිරුද්ධ වීමෙන් භවය නිරුද්ධ වෙයි. භවය නිරුද්ධ වීමෙන් ජාතිය නිරුද්ධ වෙයි. ජාතිය නිරුද්ධ වීමෙන් ජරා, මරණ, සෝක, පරිදේව, දුක්ඛ, දෝමනස්ස, උපායාස නිරුද්ධ වෙති. මෙසේ මේ ආකාරයෙන් මුළු මහත් දුක්කස්කන්ධයාගේම නිරුද්ධ වීම වෙයි.
ආනන්ද, මෙපමණකින් පටිච්චසමුප්පාද කුසල භික්ෂුව යැයි කීමට සුදුසු වන්නේය.