පොත් ලැයිස්තුව

උද්ධච්ච කුක්කුච්චය

star_outline

​දූවිලි සහිත මාවතක් තිබේ. සුළඟ හමන විට එහි දූවිලි ඇවිස්සෙයි. අපගේ සිතද දූවිලි සහිත මාවතක් බඳුය. බොහෝ විට කෙලෙස් දූවිලි ඇවිස්සෙන්නේය. දූවිලි එක ආකාරයකින් නොතිබෙන්නාක් මෙන් අපේ සිතේ සිතුවිලිද එක අරමුණක පිහිටුවා ගැනීම ඉතා අපහසුය. සිත එක කුසල අරමුණක පිහිටුවා ගැනීමේ අපහසුතාවය උද්ධච්චයයි. උද්ධච්චය යනු සිතේ විසිරීමයි. එසේම රූප, ශබ්ද, ගන්ධ, රස, ස්පර්ශ, සිතුවිලි යන බාහිර අරමුණු වෙතට සිත නැවත නැවත ගමන් කිරීම උද්දච්චයයි. . සිතේ තිබෙන්නා වූ අසාන්ත බව, නොසන්සුන් බව, තැන්පත් නොවන බව, අසංවර බව, උද්ධච්චයයි.

​කුක්කුච්චය යනු පසුතැවීමයි. යම් කිසි වරදක් කළ විට ඒ පිළිබඳ සිතා සිතා "මා විසින් වරදක් කරන ලදී, අකුසලයක් කරන ලදී, පාපයක් කරන ලදී" යනුවෙන් පසුතැවීම කුක්කුච්චයයි. "මා විසින් සීලය ආරක්ෂා නොකරන ලදී, මා විසින් බණ නො අසන ලදී, මා විසින් ධර්මය ධාරණය කර නොගන්නා ලදී, මා විසින් සමථ විදසුන් නොවඩන ලදී" ආදී වශයෙන් නොකරන ලද කුසලය ගැන ඇතිවන පසුතැවීමද කුක්කුච්චයයි. එයින්ද සිත විසිරීමට පත්වෙයි. එබැවින් උද්ධච්ච කුක්කුච්ච දෙක එකම නීවරණයක් ලෙස දේශනාවේ සඳහන්ය.