ලාමක වූ අකුසල ධර්මයන් තවන, දවන නිසා වීර්යය හැඳින්වීමට "තපස" යන වචනය භාවිතා කරයි. තපස යනු තැවීමය, දැවීමය. අන්සතු දෙයට ආසා කිරීම නම් වූ අභිජ්ඣාව, ව්යාපාදය නම් වූ දෝමනස්සය ආදී අකුසල ධර්මයන් දවන, තවන නිසා ඉන්ද්රිය සංවර ශීලය "තපස" යනුවෙන් හඳුන්වනු ලබයි. කුසීත බව දුරු කරන බැවින් වීර්යයද "තපස" යනුවෙන් හඳුන්වනු ලබයි.
ඉන්ද්රිය සංවරයෙන් හා වීර්යයෙන් යුක්ත වූ තැනැත්තා කෙලෙස් දවන, තවන බැවින් "තපසී" යන වචනය එම ගුණ දෙක සඳහාම භාවිතා කරයි. අභිජ්ඣා ආදී අකුසල ධර්ම ප්රහාණය කිරීමටත්, ධ්යාන උපදවා ගැනීමටත්, මාර්ගඵල ලැබීමටත් හේතු වන බැවින් තපස උතුම් මංගල කාරණාවකි.