පොත් ලැයිස්තුව

දානයේ ස්වභාවය

star_outline

​මංගල සූත්‍ර අටුවාවෙහි දානය මෙසේ අර්ථ දක්වනු ලබයි:

​"දානං නාම පරං උද්දිස්ස සුබුද්ධි පුබ්බකා අන්නාදී දස දාන වත්ථු පරිච්චාග චේතනා."

​අර්ථය: දානය යනු අන් අය උදෙසා බුද්ධිය පෙරටු කරගෙන, දස දාන වස්තූන් පරිත්‍යාග කරන චේතනාවයි. එම පරිත්‍යාග කරන චේතනාවත් සමඟ යෙදෙන 'අලෝභ' චේතනාවත් දානය නම් වේ.

​සූත්‍ර දේශනාවන්ට අනුව දස දාන වස්තු පූජාව දානය නමින් හඳුන්වයි.

විනය දේශනාවන්ට අනුව සිව්පස පූජාව දානය නමින් හඳුන්වයි.

අභිධර්ම දේශනාවන්ට අනුව රූප, ශබ්ද, ගන්ධ, රස, ස්පර්ශ, ධර්මය යනුවෙන් දාන හයක් බෙදා විස්තර කර දී ඇත.

​සිව්පස දානය

​චීවර දානය.

​පිණ්ඩපාත හෙවත් ආහාර පාන.

​සේනාසන...වාසස්ථාන සහ ගෘහ උපකරණ පූජාව.

​ගිලානපච්චය භේසජ්ජ පරික්ඛාරං...ගිලන්පස බෙහෙත් පිරිකර පූජාව.

විනය ක්‍රමයට අනුව සිව්පස පූජාව දානය ලෙස හඳුන්වා ඇත. ඒ අනුව විනය ක්‍රමයෙන් ගත් විට දාන හතරකි.

​රූපාදී දාන හය.

​රූප දාන...ලස්සන ප්‍රියමනාප දේවල් පූජා කිරීම රූප දානය යන නමින් හඳුන්වනු ලබයි. ඕනෑම දෙයක් පූජා කරන විට ඇසට ප්‍රිය උපදවන ආකාරයට පිළියෙල කරවා පූජා කිරීම දානයට අදාළ වේ.

​සද්ද දාන...ශබ්දය දන්දීම සද්ද දානයයි. හේවිසි ශබ්ද පූජාව, අන් අයට පිරිත් අසන්නට සැලැස්වීම, බණ අසන්නට සැලැස්වීම, බුදු ගුණ අසන්නට සැලැස්වීම යන මේවා ශබ්ද දානයන්ය.

​ගන්ධ දාන...සුවඳ වර්ග පූජා කිරීම ගන්ධ දානය යන නමින් හඳුන්වනු ලැබේ.

​රස දාන...රසවත් වූ ආහාර පාන, රසවත් වූ පලතුරු, රසවත් වූ කැවිලි වර්ග, රසවත් වූ බීම වර්ග ආදිය පූජා කිරීම රස දානයයි.

​ඵොට්ඨබ්බ දාන...සුවපහසු ඇඳන්, කොට්ට, මෙට්ට, ඇඳ ඇතිරිලි, සුවපහසු ඇඳුම් පැළඳුම් ආදී සුවපහසු දේ පූජා කිරීම ස්පර්ශ දානයයි.

​ධම්ම දාන...මෙහිදී ධම්ම යනුවෙන් හඳුන්වන්නේ ධර්මය නොවේ. ධම්ම යනු චේතනා හෙවත් චෛතසික ධර්මයි. කෙනෙකුගේ සිත තුළ යහපත් වූ චේතනා ඇති වන ආකාරයෙන් කටයුතු කිරීම දානය යන නමින් හඳුන්වනු ලබයි. ධර්මය අසන්නට සැලැස්වීම, ධර්ම සාකච්ඡා කිරීම, අන් අයගේ ධර්ම ගැටලුවලට පිළිතුරු ලබාදීම, අවවාද අනුශාසනා ලබාදීම, හිතට සහනයක් ගෙන දෙන දේවල්ය. එබැවින් ඒවා ධම්ම දාන යන කොටසට අයත්ය.