"ඡන්දං නිස්සාය ලභති සමාධිං, ලභති චිත්තස්ස ඒකග්ගතං – අයං වුච්චති ඡන්දසමාධි."
(ඉර්ධිපාද සංයුත්තය)
ඉර්ධිපාද සංයුත්තයෙහි දක්වා ඇති පරිදි, යමෙක් කුසල කැමැත්ත (ඡන්දය) නිසාම යම් සමාධියක් ලබයි ද, සිතේ යම් ඒකාග්රතාවයක් (එකඟ බවක්) ලබයි ද, එය 'ඡන්ද සමාධිය' යනුවෙන් හඳුන්වනු ලබයි.
යම්කිසි පින්වතෙකුට කුසලයක් කිරීමට හෝ භාවනාවක් කිරීමට කැමැත්තක් තිබූ පමණින්ම මෙම ඉර්ධිපාදය පරිපූර්ණ වශයෙන් වැඩෙන්නේ නැත. එම පිරිසිදු කුසල කැමැත්ත පෙරදැරි කරගෙන, වීර්යයෙන් යුතුව භාවනා ප්රගුණ කිරීම තුළින් සිතේ උතුම් චිත්ත ඒකාග්රතාවයක් හෙවත් සමාධියක් උපදවා ගත යුතුය. කැමැත්ත මුල් කරගෙන භාවනාවක් පුරුදු කිරීමෙන් පසු ලැබෙන්නා වූ එම චිත්ත ඒකාග්රතාවය 'ඡන්ද සමාධිය' වන අතර, එය ද ඉර්ධිපාදයෙහිම අත්යවශ්ය ප්රධාන කොටසකි.