සෘද්ධිපාද වැඩීමේදී ආලෝක සංඥාව සහ දිවා සංඥාව ද යෝගාවචරයා විසින් මනාකොට පුහුණු කරගෙන තිබිය යුතුය.
ආලෝක සංඥාව යනු බාහිර ආලෝකයක් දෙස බලා, ‘ආලෝකය... ආලෝකය...’ යනුවෙන් මෙනෙහි කොට එය සිතෙහි ධාරණය කර ගැනීම, නැතහොත් මතකයේ ස්ථිරව තබා ගැනීමයි. උදාහරණයක් ලෙස මෙසේ සිතමු: බිත්තියකට ආලෝකයක් වැදෙන්නට සලස්වා, එම ආලෝක සටහන (ආලෝක නිමිත්ත) දෙස බලමින් ‘ආලෝකය... ආලෝකය...’ යනුවෙන් සිහි කළ යුතුය. එය ඇස් ඇරගෙන ද සිහි කළ යුතු අතර, ඇස් පියාගෙන ද සිහි කළ යුතුය. ඇස් පියාගෙන සිහි කළ විට ද එම ආලෝකය සිතට ප්රත්යක්ෂව පෙනේ නම්, ඔහු ආලෝක සංඥාව සිතට ගැනීම හෙවත් මැනවින් ග්රහණය කර ගැනීම සිදු කළා වෙයි. එය නැවත නැවත පුරුදු කරගෙන, දෙනෙත් පියා ‘ආලෝකය... ආලෝකය...’ කියා සිතූ පමණින්ම ආලෝක නිමිත්ත සිතෙහි මැවෙන ආකාරයටම පුහුණු කරගෙන තිබිය යුතුය. මෙම පුහුණුව, අනාගතයේදී භාවනාවේදී අධිකව පැමිණෙන තීනමිද්ධය (සිතේ හැකුණු හා නිද්රාශීලී ස්වභාවය) ආදිය සහමුලින්ම දුරු කර ගැනීම සඳහා අතිශයින්ම උපකාරී වෙයි.
දිවා සංඥාව යනු දහවල් කාලයේ පවතින ස්වාභාවික ආලෝකයයි. දහවල් කාලයේ හොඳින් එළිය වැටී ඇති ස්ථානයක් දෙස, තමා සෙවණක හිඳිමින් අවධානය යොමු කොට, ‘දිවා කාලය... දිවා කාලය...’ (නැතහොත් ‘දිවා සඤ්ඤා...’) යනුවෙන් මෙනෙහි කරමින් එය හොඳින් පුරුදු කළ යුතුය. දෙනෙත් පියා ගත් විට ද එම දිවා සංඥාව සිතට එන ආකාරයටම පුහුණු කරගෙන තබාගත යුතුය. එය සැබවින්ම තීනමිද්ධය දුරු කර ගැනීමට මහත් වූ උපකාරයකි.
මෙම ආකාරයටම සෙසු සෘද්ධිපාදයන් පිළිබඳව ද විස්තර තේරුම් ගත යුතුය. ඡන්ද සෘද්ධිපාදය ගැන විස්තර කළ ආකාරයෙන්ම, සෙසු සෘද්ධිපාදයන්හිදී ද (වීරිය, චිත්ත, වීමංසා යන සෘද්ධිපාදයන්හිදී ද) මුලින්ම සඳහන් කරන ලද:
අතිලීන අවස්ථාව ජය ගැනීම,
අතිපග්ගහිත අවස්ථාව ජය ගැනීම,
අජ්ඣත්ත සංඛිත්ත අවස්ථාව ජය ගැනීම,
බහිද්ධා වික්ඛිත්ත අවස්ථාව ජය ගැනීම,
යන සතර ස්ථානයන්ගෙන් සිත මුදවා ගැනීම සෘද්ධිපාද හතරෙහිදීම එකලෙස කළ යුතුය. එසේම, සෘද්ධිපාද හතර තුළදීම තවදුරටත් පසුව සඳහන් කළ සියලු විස්තරයන් ද මනාකොට පුහුණු කරගත යුතුය. පසුව සඳහන් කරන ලද විස්තරයන් යනුවෙන් හඳුන්වන ලද්දේ: පච්ඡාපුරේ සංඥාව, යට-උඩ සහ උඩ-යට සංඥාව, දිවා-රාත්රී සහ රාත්රී-දිවා සංඥාව, ආලෝක සංඥාව සහ දිවා සංඥාව යන සුවිශේෂී කාරණාවන්ය. ඒවා ද ඒ ආකාරයෙන්ම විස්තර වශයෙන් තේරුම් ගත යුතුය.
(ග්රන්ථය අතිදීර්ඝ වන බැවින්, සෙසු සෘද්ධිපාදයන්ට අදාළව ඒවා මෙහිලා විස්තර වශයෙන් වෙන් වෙන්ව නොලියනු ලැබේ.)