පෙර සඳහන් කරන ලද සෑම මාර්ග අංගයක් තුළම සම්මා වායාමය යෙදුණු ආකාරය ඔබ විසින් ඉගෙන ගන්නා ලදී. එබැවින් මහා චත්තාරීසක සූත්රයෙහි සම්මා වායාමය පිළිබඳව වෙනම විස්තරයක් සඳහන් නොවේ.
සම්මා වායාමය යනු...
මිථ්යාදෘෂ්ටිය, මිථ්යා සංකල්පය, මිථ්යාවාචා, මිථ්යා කම්මන්තය, මිථ්යා ආජීවය, මිථ්යාවායාමය, මිථ්යා සතිය, මිථ්යා සමාධිය යන මිථ්යා මාර්ග අංග අටම දුරු කිරීම සඳහා දරන්නා වූ උත්සාහය සම්මාවායාමයයි.
එසේම සම්මා දිට්ඨි, සම්මා සංකප්ප, සම්මාවාචා, සම්මා කම්මන්ත, සම්මා ආජීව, සම්මා වායාම, සම්මා සති, සම්මා සමාධි යන මාර්ග අංග දියුණු කර ගැනීම සඳහා, ඇති කර ගැනීම සඳහා, තමා තුළ උපදවා ගැනීම සඳහා කරන්නා වූ වීර්යය, උත්සාහය සම්මා වායාමයයි.
විරියින්ද්රිය සහ සම්මාවායාමය
"අකුසලානං ධම්මානං පහානාය, කුසලානං ධම්මානං උපසම්පදාය ථාමවා හෝති දළ්හපරක්කමෝ අනික්ඛිත්තධුරෝ කුසලේසු ධම්මේසු."
(සංයුත්ත නිකාය, ඉන්ද්රිය සංයුත්තය)
යනුවෙන් ඉන්ද්රිය සංයුත්තයේ වීර්ය පිළිබඳව ඉතා ලස්සන පාඨයක් දක්වා ඇත. අකුසල ධර්මයන් ප්රහාණය කිරීම පිණිසත්, කුසල ධර්මයන් උපදවා ගැනීම පිණිසත්:
- ථාමවා - ස්ථිර වූ,
- දළ්හපරක්කමෝ - දැඩි වූ බලවත් වූ,
- අනික්ඛිත්තධුරෝ කුසලේසු ධම්මේසු - කුසල ධර්මයන් තුළ අත් නොහරින්නා වූ ධුර ඇති,
යම් වීර්යයක් වේද, එම වීර්යයෙන්ම "වීර්ය ඉන්ද්රිය" (විරියින්ද්රිය) නමින් හඳුන්වන බව එහි සඳහන් කර තිබේ. විරිය ඉන්ද්රිය යනු ද, සම්මා වායාම යනු ද, විරිය බලය යනු ද එකම දෙයක් බව තේරුම් ගැනීම මැනවි. එම දේශනා පාඨයට අනුව අකුසල ධර්මයන් ප්රහාණය කිරීම පිණිසත්, කුසල ධර්මයන් උපදවා ගැනීම පිණිසත් සිදු කරන්නා වූ උත්සාහය වීර්යය බව සඳහන් වෙයි.
මෙය තව ටිකක් විස්තර කරමින් තවත් බොහෝ දේශනාවල සතර සම්යක්ප්රධාන වීර්යය ලෙස විස්තර කර දී ඇත. අපගේ ග්රන්ථයෙහි වෙනත් තැනක සතර සම්යක්ප්රධාන වීර්යය දීර්ඝව විස්තර කොට ඇති බැවින් මෙහිලා ඒ පිළිබඳව සටහන් නොතබන්නෙමු.